VALENTINA STAVROU, MD VISION CARE • FACIAL AESTHETICS • DRY EYE OPHTHALMOLOGIST | ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΟΣ

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΦΟ

Έλεγχος & παρακολούθηση γλαυκώματος

Το γλαύκωμα μπορεί να εξελίσσεται σταδιακά και συχνά χωρίς εμφανή πρώιμα συμπτώματα. Η αξιολόγηση βασίζεται στο οπτικό νεύρο, την ενδοφθάλμια πίεση, την απεικόνιση και τη συστηματική παρακολούθηση, ώστε να εκτιμάται σωστά ο κίνδυνος και να εντοπίζονται έγκαιρα πιθανές μεταβολές.

OCT οπτικού νεύρου Οπτικά πεδία Πίεση & παρακολούθηση

Τι είναι το γλαύκωμα;

Το γλαύκωμα είναι ομάδα παθήσεων που μπορεί να επηρεάσουν το οπτικό νεύρο με την πάροδο του χρόνου. Σε πολλούς ασθενείς εξελίσσεται αργά και χωρίς σαφή πρώιμα συμπτώματα, γι' αυτό και ο τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος έχει σημασία.

Στόχος της αντιμετώπισης δεν είναι μόνο μία μεμονωμένη μέτρηση πίεσης, αλλά η συνολική κλινική εικόνα — η μορφολογία του οπτικού νεύρου, η απεικόνιση, τα οπτικά πεδία, το πάχος του κερατοειδούς και η πορεία των ευρημάτων στον χρόνο.

  • Συχνά εντοπίζεται σε τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο
  • Μπορεί να εξελίσσεται χωρίς εμφανή πρώιμα συμπτώματα
  • Η παρακολούθηση βασίζεται κυρίως στη σταθερότητα των ευρημάτων στον χρόνο

Γιατί έχει σημασία η έγκαιρη διάγνωση;

Επειδή η βλάβη στο οπτικό νεύρο συνήθως δεν αναστρέφεται, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή παρακολούθηση είναι καθοριστικές. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι «βλέπουν καλά» μέχρι να έχει ήδη υπάρξει ουσιαστική μεταβολή.

Η αξιολόγηση στοχεύει στην εκτίμηση του κινδύνου, στη διάγνωση όταν υπάρχει γλαύκωμα και στον καθορισμό του σωστού πλάνου παρακολούθησης. Ένας πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος είναι η βάση αυτής της εκτίμησης.

Τι μπορεί να περιλαμβάνει ο έλεγχος γλαυκώματος;

Η επίσκεψη για γλαύκωμα μπορεί να περιλαμβάνει συνδυασμό κλινικής εξέτασης και ειδικών δοκιμασιών, ανάλογα με το ιστορικό και τα προηγούμενα ευρήματα.

  • Μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης
  • Εξέταση στη σχισμοειδή λυχνία
  • Διασταλμένη εκτίμηση του οπτικού νεύρου
  • OCT οπτικού νεύρου / νευρικών ινών
  • Οπτικά πεδία
  • Παχυμετρία κερατοειδούς όταν χρειάζεται

Η εξέταση οπτικών πεδίων στο ιατρείο πραγματοποιείται με τεχνολογία fundus-tracked perimetry, μία από τις πιο προηγμένες μορφές εξέτασης οπτικών πεδίων που είναι σήμερα διαθέσιμες.

Η σύγκριση των αποτελεσμάτων στον χρόνο είναι από τα σημαντικότερα στοιχεία της φροντίδας στο γλαύκωμα.

Ποιοι χρειάζονται τακτικό έλεγχο;

Τακτικός έλεγχος μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικός για άτομα με οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος, αυξημένη πίεση, μεγαλύτερη ηλικία, υψηλή μυωπία, σακχαρώδη διαβήτη ή μακροχρόνια χρήση κορτιζόνης σε ορισμένες περιπτώσεις.

Το διάστημα παρακολούθησης δεν είναι το ίδιο για όλους. Καθορίζεται ανάλογα με τον κίνδυνο, τα ευρήματα και τη σταθερότητα των εξετάσεων.

Παρακολούθηση και θεραπευτικές επιλογές

Όταν υπάρχει γλαύκωμα ή οφθαλμική υπερτονία, το πλάνο μπορεί να περιλαμβάνει παρακολούθηση, κολλύρια, laser ή παραπομπή για χειρουργική αντιμετώπιση, ανάλογα με τον τύπο του γλαυκώματος και το επίπεδο κινδύνου.

Η σωστή προσέγγιση εξαρτάται από την πίεση, την εικόνα του οπτικού νεύρου, τα αποτελέσματα των εξετάσεων και το αν υπάρχει ένδειξη εξέλιξης στον χρόνο.

  • Παρακολούθηση χωρίς άμεση θεραπεία σε επιλεγμένες περιπτώσεις
  • Κολλύρια για μείωση της πίεσης
  • Laser όπως SLT όταν ενδείκνυται
  • YAG περιφερική ιριδοτομή σε επιλεγμένες περιπτώσεις στενής γωνίας
  • Παραπομπή για χειρουργείο όταν χρειάζεται

Πότε χρειάζεται επείγουσα εκτίμηση;

Άμεση οφθαλμολογική εκτίμηση χρειάζεται όταν υπάρχει έντονος πόνος στο μάτι, σημαντική ερυθρότητα, φωτοστέφανα γύρω από τα φώτα, ναυτία ή έμετος μαζί με πόνο στο μάτι, ή ξαφνική πτώση της όρασης.

Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα γλαύκωμα, αλλά δεν πρέπει να αγνοούνται. Δείτε πότε χρειάζεται επείγουσα οφθαλμολογική εκτίμηση.

Φροντίδα γλαυκώματος

Επόμενα βήματα και σχετική φροντίδα

Ο έλεγχος γλαυκώματος συχνά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο οφθαλμολογικής φροντίδας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει ανάγκη για γενικό έλεγχο, αξιολόγηση καταρράκτη ή εξέταση αμφιβληστροειδούς.

Ύποπτο γλαύκωμα και οφθαλμική υπερτονία

Ορισμένοι ασθενείς δεν έχουν επιβεβαιωμένο γλαύκωμα, αλλά χρειάζονται παρακολούθηση λόγω αυξημένης πίεσης, εικόνας οπτικού νεύρου ή οριακών εξετάσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο στόχος είναι να διαπιστωθεί αν υπάρχει πραγματική μεταβολή στον χρόνο πριν ληφθούν μακροχρόνιες θεραπευτικές αποφάσεις.

Laser σε επιλεγμένες περιπτώσεις

Το laser μπορεί να αποτελεί μέρος της αντιμετώπισης, ανάλογα με την κλινική εικόνα. Το SLT χρησιμοποιείται σε κατάλληλες περιπτώσεις ανοιχτής γωνίας, ενώ η YAG περιφερική ιριδοτομή μπορεί να συζητηθεί σε επιλεγμένη ανατομία στενής γωνίας μετά από αξιολόγηση.

Καταρράκτης και γλαύκωμα

Ο καταρράκτης και το γλαύκωμα συχνά συνυπάρχουν, ιδιαίτερα με την πάροδο της ηλικίας. Η θολή όραση ή η ενόχληση από τα φώτα μπορεί να σχετίζονται με καταρράκτη, γλαύκωμα, ξηροφθαλμία ή συνδυασμό αυτών, γι' αυτό χρειάζεται σωστή εξέταση. Δείτε την αξιολόγηση καταρράκτη.

Συχνές Ερωτήσεις για το γλαύκωμα

Το γλαύκωμα δίνει πάντα συμπτώματα από νωρίς;

Όχι. Πολλοί ασθενείς δεν έχουν εμφανή πρώιμα συμπτώματα, γι' αυτό και ο τακτικός έλεγχος είναι σημαντικός.

Αρκεί μια αυξημένη πίεση για να γίνει διάγνωση;

Όχι από μόνη της. Η πίεση είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας. Χρειάζονται και τα ευρήματα από το οπτικό νεύρο, η απεικόνιση, τα οπτικά πεδία, η παχυμετρία όταν χρειάζεται και η παρακολούθηση στον χρόνο.

Το γλαύκωμα θεραπεύεται οριστικά;

Η αντιμετώπιση στοχεύει στη μείωση του κινδύνου και στην επιβράδυνση ή αποτροπή της εξέλιξης. Ο βασικός στόχος είναι η προστασία της όρασης στον χρόνο.

Χρειάζονται όλοι οι ασθενείς laser;

Όχι. Σε κάποιους αρκεί η παρακολούθηση, άλλοι χρειάζονται κολλύρια, ορισμένοι μπορεί να ωφεληθούν από laser και σε κάποιες περιπτώσεις απαιτείται χειρουργική αντιμετώπιση.